Golestan Quran

دریافت شماره های منتشرشده

دانلود آخرین شماره (اسکن کنید)

Qr Code

سایت های مرتبط

 

نشست «تحلیل سیر نزولی آیات قرآن درباره زنان با تأکید بر جایگاه مدیریتی زنان» در خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد.

 

میهمانان این نشست را برخی اعضای شورای راهبردی زنان فرهیخته، مشاور امور زنان وزارت دادگستری، مدیرکل دفتر تقسیمات کشوری وزارت کشور، مشاور امور زنان وزارت آموزش و پرورش، مشاور وزیر نفت در امور بانوان، نمایندگانی از معاونت زنان و امور خانواده ریاست جمهوری، معاون فرهنگی و رییس دانشکده روانشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، رییس و اعضای انجمن علمی ایرانی مطالعات زنان، استادان، دانشجویان و محققان تشکیل می‌دادند.

 

حجت‌الاسلام والمسلمین مهدی مهریزی

با اشاره به اینکه متون دینی در متن زندگی شکل گرفته است، گفتی است، یکسری آموزه‌ها انتزاعی نیستند و در ۲۳ سالی که دوره رسالت پیامبر(ص) بوده، آیات با همین قاعده نازل شده‌اند. احادیث هم بحث‌های انتزاعی نیست و در متن زندگی مردم شکل گرفته است. برای همین آیات به مکی و مدنی تقسیم شده است. می‌گویند اگر می‌خواهید آیات را بهتر بفهمید باید با شأن نزولشان آشنا شوید. درک شرایط آن روزگار برای فهم آیه‌ها یک اصل مهم است. نکته دیگر در مورد آیات قرآن که محدود است، این سیر نشان می‌دهد که قرآن از چه چیزی شروع می‌کند. این سیر از نظر مدل هدایت و دغدغه‌ها می‌تواند برای فهم بهتر به ما کمک کند. بررسی سیر نزول آیات اهمیت را نشان می‌دهد. با بیان اینکه حدود ۳۵۰ آیه درباره مسائل زنان است، گفتنی است، این تعداد از آیات در ۶۴ سوره آمده است. در همه سال‌های رسالت پیامبر(ص)، آیات مربوط به زنان نازل شده است. در بعضی سال‌ها کمتر و بعضی از سال‌ها بیشتر است.

به آیاتی که در سال‌های مختلف درباره زنان نازل شده است، اشاره می­کنم که در سال اول، در ۵ سوره ۸ آیه نازل شده است. قدیمی‌ترین مطلب در سوره «قلم» آمده است. با بیان اینکه برخی آیات راجع به دختران و برخی آیات راجع به پسران نازل شده‌اند، قابل ذکر است، در مورد پسران در برخی جاها مذمت شده است اما در مورد دختران، مصداق‌هایی که در قرآن ذکر شده‌اند قابل مذمت نیستند. آیه مربوط به زنده به گور کردن دختران در سال اول نازل شده است. مصداق دخترکشی زیاد نبوده اما آنقدر زشت بوده که قرآن به این شکل آن را مذمت می‌کند. در سال دوم در ۴ سوره راجع به زنان مطالبی آمده است؛ اولین آن سوره نجم است. در سوره عروج فرموده می‌شود که آزار زنان و مردان مؤمن کیفر برابر دارد. در سال سوم در ۲ سوره ۵ آیه آمده است. در سال چهارم در ۴ سوره ۲۳ آیه آمده است؛ یکی مسئله داستان حضرت مریم(س) که به تفصیل بیان شده است. قرآن ذکر می‌کند که مادر نذر می‌کند یعنی مادر اختیاردار فرزند است. وقتی پدرش زنده بود مادرش او را نذر راه خدا کرده بود. در داستان حر هم می‌خوانیم که امام حسین(ع) به او می‌فرماید: تو همان­طور که مادرت نامت را حر گذاشت آزاده‌ای.

این نکات در سال چهارم بعثت است؛ یعنی قرآن در حال عوض کردن دیدگاه است. در همان سال چهارم در سوره فاطر به زوجیت اشاره می‌فرماید. در سوره فرقان نیز در دعای عبادالرحمن آمده است که خدایا همسران ما را چشم‌روشنی ما در دنیا و آخرت قرار بده. در سال پنجم در سه سوره ۱۷ آیه آمده است. در سال ششم، در سه سوره ۳۲ آیه مربوط به زن است. داستان همسر فرعون در اینجا مطرح می‌شود که زن صالحی است. داستان دختران شعیب هم مطرح می‌شود. در همین سال داستان سبا است. در سوره نمل هیچ نقطه کوری در نقل داستان بلقیس نیست. خداوند در حال تغییر ذهن‌ها و نگاه‌هاست.

از بعد از سال ششم داستان زن لوط را ذکر می‌کند. در سال هفتم در دو سوره ۲۱ آیه است و داستان حضرت یوسف(ع) مطرح می‌شود. در این سوره عزیز مصر می‌گوید براستی که مکر زنان بزرگ است، در جایی دیگر نیز خداوند می‌فرماید: مکر شیطان ضعیف است. این دو را با هم مقایسه می‌کنند و نتیجه می‌گیرند که مکر زنان از شیطان قوی‌تر است در حالیکه این مقایسه درست نیست چون در سوره یوسف، آن سخنی که گفته می‌شود از قول عزیز مصر که فرد ظالمی بوده و حضرت یوسف(ع) را به ناحق به زندان می‌افکند نقل شده است. در سال نهم در پنج سوره و ۱۴ آیه در مورد زنان مطالبی فرموده شده است. بحث نیکی و احسان به پدر و مادر مطرح می‌شود راجع به فرزندان هم آیاتی آمده است. در سال دهم در سه سوره ۸ آیه آمده است. داستان آفرینش زن و مرد را بیان می‌فرماید. در سوره زخرف تعبیرهای تندی است، به­طور مثال وقتی خبردار می‌شدند که دختردار شده‌اند چهره‌شان از خشم سیاه می‌شده، بعد در مورد سختی‌هایی که مادر در بارداری تحمل می‌کند اشاره می‌شود. در سال یازدهم ۱۴ آیه در ۴ سوره آمده است. در سوره ذاریات همسران حضرت ابراهیم(ع) را مطرح می‌کند، بعد داستان موسی و خضر است که برای آن پسر چون پدر و مادرش صالح بودند آن کار را کردیم. در سال دوازدهم، سه سوره و ۷ آیه آمده است. همسر ذکریا مطرح می‌شود و در سوره مؤمنون مذمت پسران در کنار مال بیان می‌شود. در سوره رم فلسفه ازدواج بیان می‌شود. این مسئله درست در سال آخری که در مکه هستند بیان می‌شود. بعد از آن به مدینه هجرت می‌کنند. بعد از آن وارد دوره ۱۰ ساله مدینه می‌شویم که قوانین و مقررات خانواده در آنجا نازل می‌شود.

در سال اول هجرت در سوره بقره ۲۹ آیه راجع به زنان است. در ابتدا بحث خلقت آدم و حوا مطرح می‌شود. عادت ماهیانه زنان مطرح می‌شود که آن را جریان طبیعی معرفی می‌کند که زن در این ایام با رنج و درد همراه است. بحث ازدواج مطرح می‌شود که با زنان مشرک ازدواج نکنند. چون یک جامعه جدیدی شکل می‌گیرد سؤال‌ها و بحث‌هایش جدی‌تر است. قوانین، مقررات و احکام ازدواج و طلاق مطرح می‌شود.

با اشاره به بحث متعة الطلاق، گفتنی است، اگر مردی زنش را طلاق داد بحثی علاوه بر مهریه است. قرآن می‌فرماید وقتی زن را طلاق دادید تجهیزش کنید که بتواند زندگی مستقلی تشکیل دهد. امر مستقلی از مهریه است. می‌فرماید آن‌ها را برخوردار کنید. وقتی جدا شدید در جامعه‌ای که زن برخوردار نیست او را برخوردار کنید. در سال دوم هجرت، یک سوره و یک آیه است. بحث عام است که می‌گوید فرزندانتان فتنه هستند. در سال سوم هجرت یک سوره و ۱۵ آیه آمده است، آیه مباهله مطرح می‌شود که در آن بحث جنسیتی هم هست. در سوره آل عمران می‌فرماید: هر زن و مردی که کار خوبی انجام دهند آن کار نزد خداوند محفوظ است. در سال چهارم هجرت در سوره احزاب، آیات زیادی داریم. بحث پوشش و جلباب مطرح می‌شود. بحث زنان و مردان مؤمن و زنان و مردان منافق مطرح می‌شود. در سال پنجم هجرت سوره آل عمران است که در ۳۴ آیه، مسائل مفصلی مطرح می‌شود. مطرح می‌شود که زن و مرد از یک فطرت آفریده شده‌اند. خانواده‌ای که خداوند ذکر می‌فرماید خانواده تک همسری است. سهم زنان و مردان از کسب و کار مطرح می‌شود. در سال هفتم در دو سوره ۱۹ آیه نازل شده است. در سال هشتم ۱۶ آیه و بیشتر بحث‌های قیامت است. راجع به همسران پیامبر(ص) نیز مطالبی آمده است. قرآن وقتی می‌خواهد الگویی ذکر کند مریم و آسیه را ذکر می‌کند، مریم(س) که پدر نداشت، آسیه(س) هم که شوهرش ادعای خدایی می‌کرد. در سال نهم هجرت، در سه سوره ۱۱ آیه آمده است. در مورد حد سرقت زنان و مردان مطالبی آمده است. در سال دهم ۷ ایه در سوره توبه مطرح می‌شود. نکته قابل توجه این است که سوره توبه از سوره‌هایی است که سال آخر نازل شده است. فرموده می‌شود که زنان و مردان مؤمن نسبت به هم ولایت دارند و بحث امر به معروف و نهی از منکر مطرح می‌شود. امر به معروف و نهی از منکر به فرد ماهیت می‌دهد. این پایگاه هویت فردی را قرآن در آیات مختلف می‌فرماید.

در مورد آیات مربوط به بحث مدیریتی زنان، قابل ذکر است، این آیات در سه حوزه است؛ مدیریت خانواده، مدیریت مسائل اجتماعی و مدیریت حوزه سیاسی. در حوزه خانواده مریم(س) که پدر ندارد و از خودش رفع تهمت می‌کند. در حوزه خانواده، مادر و خواهر حضرت موسی(ع) هستند که زنده بودن و امنیت موسی(ع) را مدیریت می‌کنند به این معنا که از موانع به نفع خود استفاده می‌کنند. در حوزه مدیریت اجتماعی دختران شعیب هستند که برای پدرشان پیشکار پیدا می‌کنند و خودشان شغل دارند. در حوزه مدیریت سیاسی داستان بلقیس است که کشور خودش را با عاقبت‌اندیشی از تهاجم حفظ می‌کند.

با اشاره به نقش مدیریتی دختران حضرت شعیب در پیدا کردن حضرت موسی(ع) برای انجام امور کارهایشان، گفتنی است، در حوزه مدیریت اجتماعی دختران شعیب برای پدرشان پیشکار پیدا می­کند، بلقیس هم از جمله زنانی است که مدیریت سیاسی و عاقبت اندیشی او  قومش را از معرض تهاجم دشمنان در امان نگه می­دارد. دو زن در قرآن کریم همواره به عنوان الگوی مطرح بوده اند، حضرت مریم و زن فرعون نمونه­ای از این زنان هستند که با وجود مشکلات و سختی‌های که در زندگی خود داشتند به عنوان الگوی برای همه انسان­ها مطرح می شوند، در حالی که برخی زنان که حتی همسر پیامبر هم بوده­اند از جمله همسر نوح این ویژگی را نداشته­اند.

 

 

 

وی با اشاره به نقش و ویژگی مثبت دختران در قرآن کریم، عنوان کرد: نمونه ای از این دختران از جمله حضرت مریم، دختران شعیب جایگاه و نقش مثبتی را دارند اما در مقابل هم برخی پسران مثل پسر حضرت نوح جایگاه منفی را دارند و برخی هم مثل پسر لقمان به نیکی از آنها یاد می شود.

ارسال نظر


کد امنیتی
بارگزاری مجدد

تصویرگری قصه های قرآنی

واژه «اسرائیلیات» جمع «اسرائیلیه» و آن عبارت از قصه و یا حادثه ای است
یک جستجوی آماری کوتاه کافی است تا تعداد کتاب های منتشر شده  هرسال، در حوزه دین و قرآن را به عنوان پرتیراژترین کتاب های بخش کودک و نوجوان اعلام کنیم.

پرونده (ترجمه)

محمد صادقی اصفهانی معروف به صادقی تهرانی، متولد ۱ فروردین ۱۳۰۵ تهران - درگذشت: ۱ فروردین ۱۳۹۰ قم. از مراجع تقلید شیعه و مفسران قرآن است.
رويكرد گسترده عالمان فارسي زبان به برگردان قرآن كريم به زبان فارسي كه در چند دهه اخير حيات و نشاطي دو چندان به خود گرفته است.

پرونده (دایرة المعارف قرآن)

دائره المعارف قرآن در پنج جلد مشتمل بر قريب هفتصد مدخل به زبان انگليسي از سال ۲۰۰۱ الي ۲۰۰۶ ميلادي در انتشارات بريل در ليدن هلند چاپ و منتشر شده است.

یادنامه استاد محمد باقر بهبودی

مرحوم استاد محمد باقر بهبودی خراسانی یکی از قرآن پژوهان و حدیث شناسان نامدار بودند که در سال ۱۳۰۸ شمسی (مطابق با ۱۳۵۰ قمری) به دنیا آمدند.
«معانی القرآن» یکی از ترجمه‌های قابل توجه و جذاب و خواندنی نیم سده اخیر زبان فارسی است.

زبان قرآن

مطالعات قرآنی در غرب مانند هر پدیده دیگر علمی و انسانی در جهان ما، طی سده ها و دهه های گذشته تطور و تحول بسیار داشته است.
زبان قرآن، شناخت سبک و شیوه ای است که خداوند با انسان ها سخن گفته است.

پرونده زن و قرآن

از دیر باز قرآن کریم و تعالیم آسمانی و الهی، با ادب و فرهنگ فارسی پیوندی دیرینه داشته است قرآن کریم به عنوان کتاب آسمانی و دینی ما، همواره الگوی شاعران و نویسندگان بوده است.
نشست «تحلیل سیر نزولی آیات قرآن درباره زنان با تأکید بر جایگاه مدیریتی زنان» در خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد.

توسعه فرهنگ قرآنی

گفتگو با خانم دکتر فروغ پارسا؛ رئیس هیئت مدیره انجمن علمی مطالعات قرآنی و فرهنگ اسلامی  
آمنه ساعدی برگزاری نمایشگاه بین المللی  قرآن کریم که سابقه اش به سال ۱۳۷۲ می رسد، از نخستین قدم های دولت جمهوری اسلامی ایران، برای معرفی هر چه بهتر قرآن و هنرهای وابسته به آن در سطح جهان است.

قرآن و دیگر کتابهای آسمانی

بررسی دیدگاه اسلام و مسیحیت درباره سرشت انسان است که با تکیه بر متون مقدس این دو دین تدوین یافته است.
در سده های اخیر، کتاب مقدس زیر ذره بین نقادان قرار گرفته و تفکر مدرن لرزه بر پایه های حجیت این کتاب انداخته است.

قرآن و اخلاق

رساله‌ای پر ارزش و پرمغزا ز آیت‌الله حسن‌زاده آملی که خواندن آن، می‌تواند درهای بسیاری از دانش اخلاق و قرآن را رخ نماید.
با ژرف اَندیشی در مفاهیم بلند قرآن کریم، این حقیقت را به خوبی میتوان دریافت که این کتاب آسمانی تا چه میزانی با بهره گیری از یک سری اصول معرفت شناختی به آگاه سازیِ خردهای آدمیان می پردازد.

پرونده (تفسیرپژوهی)

اندرو ریپین از برجسته‌ترین و پرکارترین قرآن پژوهان معاصر، متولد سال ۱۹۵۰ کشور انگلستان است.
 عنوان بحثی که پیش رو دارید، «چشم‌انداز مطالعات قرآني با محوريت تفسير» است.

پرونده تفسیر با رویکرد اجتماعی

نخستین مرحله پیدایی فی ظلال القرآن به سال ۱۹۵۱ در مجله «المسلمون» برمیگردد که سعید رمضان منتشر کننده این مجله از سید قطب خواست تا بهگونه پیوسته نوشتاری در آن مجله داشته باشد.
گفتگو با حجت­ الاسلام و المسلمین سید محمد­علی ایازی

قرآن و ادبيات

ابعاد گوناگون زیبایی‌های قرآن کریم از چندین زاویه شایان بررسی‌اند و برای شناخت آن‌ها دانش‌هایی به کار می‌آیند.
درباره ساختار قصه ها پژوهش های بسیار انجام شده است.

صوت و تصویر

تجزيه و تحليل تجربه پژوهش دكتر احمد پاكتچی مکان: تهران، بنياد دايرة المعارفزمان: ۲۴ آذر ۱۳۹۵هفته پژوهش

Back to Top

Golestan Quran
Template Design:Zand Group